بلاگ/باگ اجرای کد دلخواه در PostgreSQL برای کاربران دیتابیس (CVE-2026-6460)؛ کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند و چطور وصله کنیم
به‌روز شده

باگ اجرای کد دلخواه در PostgreSQL برای کاربران دیتابیس (CVE-2026-6460)؛ کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند و چطور وصله کنیم

1405/08/253 بازدید
باگ اجرای کد دلخواه در PostgreSQL برای کاربران دیتابیس (CVE-2026-6460)؛ کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند و چطور وصله کنیم

باگ اجرای کد دلخواه در PostgreSQL برای کاربران دیتابیس (CVE-2026-6460)؛ کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند و چطور وصله کنیم

تیم توسعه PostgreSQL در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ (۲۱ آبان ۱۴۰۵) نسخه‌های جدیدی از این دیتابیس را منتشر کرد که یک آسیب‌پذیری با شناسه CVE-2026-6460 را برطرف می‌کنند. این باگ به کاربری که فقط دسترسی اجرای دستورات DDL روی یک جدول یا اسکیما دارد، اجازه می‌دهد کد دلخواه را با سطح دسترسی پردازه PostgreSQL روی سرور اجرا کند. اگر از PostgreSQL نسخه ۱۴ تا ۱۸ استفاده می‌کنید، بهتر است همین حالا وضعیت نسخه خود را بررسی کنید.

چه اتفاقی افتاده است؟

مشکل از نوع type confusion است و با دنباله‌ای از دستورات DDL مانند ALTER TABLE ... SET DATA TYPE یا توالی‌هایی شبیه ALTER TABLE ADD COLUMN؛ ROLLBACK؛ ALTER TABLE ADD COLUMN قابل فعال‌سازی است. علت ریشه‌ای این است که PostgreSQL در برخی موارد، اطلاعات نوع (type) قدیمی را در دیکشنری داده، متغیرهای PL/pgSQL و ساختارهای مرتبط نگه می‌دارد، در حالی که مقدار واقعی دیگر با آن نوع همخوانی ندارد. نتیجه این ناهماهنگی، type confusion است که در نهایت به اجرای کد می‌رسد.

نکته مهم این است که این حمله نیاز به یک نشست (session) دیتابیسی احراز‌هویت‌شده دارد؛ یک کاربر ناشناس از راه دور نمی‌تواند این آسیب‌پذیری را بدون لاگین فعال کند. اما هر نقشی (role) که اجازه ساخت یا تغییر یک شیء — برای مثال دسترسی CREATE روی یک اسکیما یا جدول در مالکیت خودش — را داشته باشد، می‌تواند از این مسیر استفاده کند. این سناریو دقیقا همان چیزی است که در هاست‌های اشتراکی دیتابیس، محیط‌های چندمستأجری (multi-tenant) و اپلیکیشن‌هایی که به کاربران خود اجازه مدیریت اسکیمای خودشان را می‌دهند، رایج است.

کدام نسخه‌ها آسیب‌پذیرند؟

این باگ روی تمام شاخه‌های نگهداری‌شده PostgreSQL از نسخه ۱۴ تا ۱۸ وجود دارد. جدول زیر وضعیت دقیق را نشان می‌دهد:

نسخه اصلیآسیب‌پذیر دررفع‌شده در
PostgreSQL 18پیش از ۱۸.۷۱۸.۷
PostgreSQL 17پیش از ۱۷.۱۲۱۷.۱۲
PostgreSQL 16پیش از ۱۶.۱۶۱۶.۱۶
PostgreSQL 15پیش از ۱۵.۲۰۱۵.۲۰
PostgreSQL 14پیش از ۱۴.۲۵۱۴.۲۵

هر نسخه اصلی به صورت مستقل وصله شده است، یعنی برای رفع این مشکل لازم نیست به یک نسخه اصلی جدیدتر مهاجرت کنید؛ کافی است در همان شاخه اصلی فعلی خود به آخرین نسخه کوچک (minor) بروید.

این باگ چقدر خطرناک است؟

امتیاز رسمی این آسیب‌پذیری CVSS 3.0 برابر با ۸.۸ است (AV:N/AC:L/PR:L/UI:N/S:U/C:H/I:H/A:H) که در سطح High رتبه‌بندی شده است. این امتیاز بالا به این دلیل است که پس از سوءاستفاده، هر سه جنبه محرمانگی، یکپارچگی و دسترس‌پذیری سرور به صورت کامل در معرض خطر قرار می‌گیرند؛ چون کد دلخواه با سطح دسترسی کاربر سیستم‌عاملی که PostgreSQL را اجرا می‌کند، قابل اجراست.

در عین حال، تا تاریخ ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ هیچ گزارشی از سوءاستفاده واقعی از این آسیب‌پذیری ثبت نشده و این شناسه در فهرست CISA KEV نیز قرار نگرفته است. بررسی صفحه رسمی NVD، صفحه امنیتی خود پروژه PostgreSQL و پوشش خبری مرتبط هیچ نمونه‌ای از بهره‌برداری در محیط واقعی را نشان نمی‌دهد. به عبارت دیگر، این یک آسیب‌پذیری با شدت بالا اما بدون شواهد فعال بودن حمله است؛ با این حال، با توجه به امتیاز بالا و سهولت نسبی بهره‌برداری برای کاربرانی که دسترسی DDL دارند، تأخیر در وصله‌کردن توصیه نمی‌شود.

چطور بفهمیم سرور ما آسیب‌پذیر است؟

برای بررسی نسخه فعلی PostgreSQL، یکی از روش‌های زیر را اجرا کنید:

از داخل خود دیتابیس:

SELECT version();

یا از خط فرمان سرور:

psql -V

روی توزیع‌های دبیان/اوبونتو، برای دیدن نسخه بسته نصب‌شده:

apt list --installed | grep postgresql

روی RHEL/CentOS/Rocky با yum یا dnf:

rpm -qa | grep postgresql

اگر خروجی نشان داد نسخه شما کمتر از نسخه رفع‌شده متناظر در جدول بالاست (برای مثال ۱۷.۱۰ یا ۱۶.۱۲)، سرور شما آسیب‌پذیر است و باید وصله شود.

چطور وصله کنیم؟

نمایش نمادین دیتابیس آسیب‌پذیر در کنار دیتابیس وصله‌شده و ایمن

برای رفع این آسیب‌پذیری، همان شاخه اصلی فعلی را به نسخه کوچک وصله‌شده ارتقا دهید: ۱۸.۷، ۱۷.۱۲، ۱۶.۱۶، ۱۵.۲۰ یا ۱۴.۲۵ بر اساس نسخه‌ای که در حال حاضر استفاده می‌کنید. این ارتقا یک به‌روزرسانی minor است و برخلاف ارتقای بین نسخه‌های اصلی، نیازی به dump و reload کامل دیتابیس ندارد؛ کافی است سرویس PostgreSQL را متوقف کنید، بسته‌ها یا باینری‌های جدید را نصب کنید و سرویس را دوباره راه‌اندازی کنید. اگر این توقف کوتاه برای دیتابیس اصلی قابل قبول نیست، راه‌اندازی Replication و Failover روی یک سرور دوم کمک می‌کند ارتقا را بدون قطعی محسوس انجام دهید.

یک نکته مهم بعد از ارتقا: اگر از اکستنشن‌های نوشته‌شده به زبان C (مانند PostGIS یا سایر اکستنشن‌های شخص ثالث) استفاده می‌کنید، باید آن‌ها را دوباره نسبت به باینری‌های جدید سرور بیلد و نصب کنید. این اکستنشن‌ها به صورت خودکار لینک مجدد نمی‌شوند و در صورت نادیده گرفتن این مرحله، ممکن است همان مشکل بازگردد یا سرویس دچار کرش شود.

پیش از هر ارتقا در محیط عملیاتی، گرفتن یک snapshot از وضعیت فعلی سرور ایده خوبی است تا در صورت بروز هر مشکلی بتوانید سریع به حالت قبل برگردید. اگر دیتابیس شما روی یک سرور مجازی اجرا می‌شود، این کنترل کامل روی زمان‌بندی ارتقا، گرفتن snapshot قبل از وصله و پیکربندی فایروال برای محدودکردن دسترسی به پورت دیتابیس، از مزیت‌های اصلی سرور مجازی آریانت است.

اقدام موقت تا قبل از وصله

اگر ارتقای فوری در دسترس نیست، می‌توانید ریسک را با محدودکردن دسترسی DDL کاهش دهید. فهرست نقش‌هایی که اجازه CREATE یا ALTER روی اشیای دیتابیس را دارند بررسی کنید و این دسترسی را فقط به نقش‌های مورد اعتماد محدود کنید. این اقدام جایگزین وصله‌کردن نیست، چون اصل آسیب‌پذیری همچنان در کد سرور باقی می‌ماند، اما تا زمان ارتقا سطح حمله را کوچک‌تر می‌کند. برای سخت‌سازی گسترده‌تر سرور، افزایش امنیت سرور لینوکس نقطه شروع خوبی است.

سؤالات متداول

آیا این آسیب‌پذیری از راه دور و بدون لاگین قابل بهره‌برداری است؟ خیر. مهاجم به یک نشست دیتابیسی احراز‌هویت‌شده با دسترسی اجرای DDL روی حداقل یک شیء نیاز دارد؛ یک کاربر ناشناس از راه دور نمی‌تواند این آسیب‌پذیری را فعال کند.

آیا باید دیتابیس را dump و reload کنم تا وصله اعمال شود؟ خیر. ارتقا بین نسخه‌های کوچک (minor) یک شاخه اصلی، فقط نیاز به توقف سرویس، نصب باینری جدید و راه‌اندازی مجدد دارد.

آیا این باگ در حال حاضر در حملات واقعی مورد استفاده قرار گرفته است؟ تا ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ هیچ گزارش شناخته‌شده‌ای از بهره‌برداری فعال ثبت نشده و این شناسه در فهرست CISA KEV نیز وجود ندارد.

بعد از ارتقا، چه کار دیگری باید انجام دهم؟ اگر از اکستنشن‌های C-language استفاده می‌کنید، آن‌ها را نسبت به باینری‌های جدید سرور بازسازی و نصب کنید؛ در غیر این صورت ممکن است دوباره در معرض خطر قرار بگیرید یا سرویس دچار کرش شود.

منابع