راهاندازی Mattermost خودمیزبان روی سرور مجازی و اختصاصی: جایگزین خصوصی Slack برای تیم شما
اگر تیمتان از Slack برای چت و هماهنگی استفاده میکند و هزینهٔ ماهانهٔ آن برای هر عضو تیم دارد سنگینتر میشود، Mattermost یک گزینهٔ خودمیزبان است که همان قابلیتهای اصلی را روی زیرساخت خودتان اجرا میکند. در این مقاله نصب Mattermost روی سرور را با Docker Compose قدمبهقدم انجام میدهیم، از آمادهسازی سرور تا تنظیم Nginx و گواهی SSL رایگان.

Mattermost چیست و چرا جایگزین خودمیزبان Slack محسوب میشود؟
Mattermost یک پلتفرم چت تیمی متنباز است: کانالهای عمومی و خصوصی، پیام مستقیم، اشتراک فایل، جستوجو در تاریخچهٔ پیامها و وبهوک برای اتصال به ابزارهای دیگر. نسخهٔ Team Edition آن رایگان و متنباز است و روی سرور خودتان اجرا میشود، یعنی دادههای چت تیم همانجا میماند، نه روی سرورهای یک شرکت دیگر.
برای تیمهای کوچک و متوسط دو دلیل اصلی برای رفتن به سمت Mattermost وجود دارد: هزینه فقط برای منابع سرور است، نه برای تعداد کاربر، و کنترل کامل روی داده و تنظیمات دست خودتان است. در عوض، نگهداری سرور (آپدیت، بکاپ، مانیتورینگ) هم با خودتان است — این مقاله همان بخش را هم پوشش میدهد.
قبل از نصب: به چه سروری نیاز دارید؟
Mattermost خودش سبک است، اما باید کنار یک پایگاهداده (معمولا PostgreSQL) اجرا شود. برای شروع یک سرور مجازی با مشخصات زیر کافی است و با افزایش تعداد کاربر فعال، منابع را بالا میبرید:
| تعداد کاربر فعال | vCPU | رم | دیسک |
|---|---|---|---|
| تا ۲۰ نفر | ۱ هسته | ۲ گیگابایت | ۲۰ گیگابایت NVMe |
| تا ۱۰۰ نفر | ۲ هسته | ۴ گیگابایت | ۴۰ گیگابایت NVMe |
| بیش از ۲۰۰ نفر یا ذخیرهٔ فایل زیاد | ۴ هسته یا بیشتر | ۸ گیگابایت یا بیشتر | ۸۰ گیگابایت یا بیشتر، یا سرور اختصاصی |
برای تیمهای بزرگتر یا وقتی حجم فایلهای اشتراکی زیاد میشود، منطقیتر است از همان ابتدا سراغ یک سرور اختصاصی با دیسک بیشتر بروید تا بعدا مجبور به مهاجرت نشوید.
مرحله ۱: آمادهسازی سرور و نصب Docker
روی یک سرور تازه با Ubuntu، اول پکیجها را بهروز میکنیم و بعد Docker و پلاگین Compose را نصب میکنیم:
sudo apt update && sudo apt upgrade -y
curl -fsSL https://get.docker.com | sudo sh
sudo usermod -aG docker $USER
docker compose version
اگر با تنظیمات Docker روی سرور آشنا نیستید، نصب یککلیکی Docker CE روی سرور ابری آریانت همین مرحله را با جزئیات بیشتر توضیح میدهد.

مرحله ۲: نوشتن فایل docker-compose.yml
یک پوشه برای پروژه بسازید و فایل docker-compose.yml را با این محتوا ایجاد کنید — یک کانتینر برای PostgreSQL و یک کانتینر برای خود Mattermost:
services:
postgres:
image: postgres:16
restart: unless-stopped
environment:
POSTGRES_USER: mmuser
POSTGRES_PASSWORD: یک_رمز_قوی_اینجا
POSTGRES_DB: mattermost
volumes:
- ./data/postgres:/var/lib/postgresql/data
mattermost:
image: mattermost/mattermost-team-edition:latest
restart: unless-stopped
depends_on:
- postgres
environment:
MM_SQLSETTINGS_DRIVERNAME: postgres
MM_SQLSETTINGS_DATASOURCE: postgres://mmuser:یک_رمز_قوی_اینجا@postgres:5432/mattermost?sslmode=disable
volumes:
- ./data/mattermost/data:/mattermost/data
- ./data/mattermost/logs:/mattermost/logs
- ./data/mattermost/config:/mattermost/config
ports:
- "127.0.0.1:8065:8065"
رمز پایگاهداده را تغییر بدهید و همان مقدار را در هر دو سرویس یکسان نگه دارید. پورت ۸۰۶۵ را فقط روی 127.0.0.1 باز گذاشتیم، چون دسترسی عمومی را در مرحلهٔ بعد از طریق Nginx میدهیم.
مرحله ۳: اجرای کانتینرها
docker compose up -d
docker compose logs -f mattermost
وقتی در لاگ عبارتی شبیه «Server is listening on» دیدید، سرویس بالا آمده. برای تست سریع میتوانید با curl http://127.0.0.1:8065 روی خود سرور یک پاسخ HTML بگیرید.
مرحله ۴: تنظیم Nginx بهعنوان Reverse Proxy
Mattermost برای چت زنده از WebSocket استفاده میکند، پس هدرهای Upgrade و Connection در تنظیم Nginx ضروری است:
server {
listen 80;
server_name chat.example.com;
location / {
proxy_pass http://127.0.0.1:8065;
proxy_set_header Host $host;
proxy_set_header X-Real-IP $remote_addr;
proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
proxy_http_version 1.1;
proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
proxy_set_header Connection "upgrade";
}
}
اگر با تنظیم Reverse Proxy در Nginx آشنا نیستید، نصب Nginx روی سرور لینوکس: راهاندازی Reverse Proxy و PHP-FPM همین موضوع را کاملتر توضیح میدهد.
مرحله ۵: گرفتن گواهی SSL رایگان
بعد از اینکه دامنه را به آیپی سرور وصل کردید، با Certbot گواهی SSL رایگان میگیرید:
sudo apt install certbot python3-certbot-nginx -y
sudo certbot --nginx -d chat.example.com
Certbot خودش فایل تنظیمات Nginx را برای HTTPS بهروز میکند و تمدید گواهی را هم زمانبندی میکند. جزئیات کامل این مرحله در نصب گواهی SSL رایگان با Let's Encrypt و Certbot آمده.
مدیریت و نگهداری: بکاپ و آپدیت
دو کار باید بهصورت منظم انجام شود:
- بکاپ پایگاهداده:
docker compose exec postgres pg_dump -U mmuser mattermost > backup.sqlرا در یک کرونجاب روزانه بگذارید و خروجی را جایی خارج از همان سرور نگه دارید. - آپدیت نسخه: با
docker compose pullایمیج تازه را میگیرید و باdocker compose up -dسرویس را با نسخهٔ جدید بالا میآورید؛ قبل از آپدیت یک بکاپ بگیرید.
اگر چند کانتینر دیگر هم روی همان سرور دارید (مثلا سرویسهای دیگر تیم)، یک پنل گرافیکی مثل Portainer مدیریت روزمرهٔ کانتینرها را راحتتر میکند.
Mattermost در برابر Slack: کجا بهصرفهتر است؟
مقایسه زیر فقط برای مدل هزینه و کنترل داده است، نه فهرست کامل قابلیتها:
| Mattermost خودمیزبان | Slack | |
|---|---|---|
| مدل هزینه | فقط هزینهٔ سرور، مستقل از تعداد کاربر | بر اساس تعداد کاربر در ماه |
| محل داده | روی سرور خودتان | روی سرور Slack |
| نگهداری | با تیم خودتان (آپدیت، بکاپ) | کاملا توسط Slack |
| شخصیسازی | کد باز، قابل تغییر و افزونهپذیر | محدود به تنظیمات رسمی |
برای تیمی که از قبل سرور مجازی یا اختصاصی دارد و یک نفر میتواند نگهداری اولیه را انجام دهد، مدل هزینهٔ ثابت Mattermost با رشد تعداد کاربر بهصرفهتر میشود. برای تیمی که اصلا نمیخواهد وقت صرف نگهداری سرور کند، یک سرویس SaaS آماده هنوز گزینهٔ سادهتری است.
برای اجرای این سناریو یک سرور مجازی با منابع کافی و IPv4 مستقل کافی است؛ راهنمای خرید سرور مجازی آریانت قیمت هر پلن و هر لوکیشن را نشان میدهد.
سؤالات متداول
آیا Mattermost رایگان است؟ نسخهٔ Team Edition متنباز و رایگان است. فقط هزینهٔ سروری که روی آن اجرا میشود را پرداخت میکنید.
آیا Mattermost روی سرور با منابع کم اجرا میشود؟ برای یک تیم تا حدود ۲۰ نفر، یک سرور با ۱ هسته و ۲ گیگابایت رم کافی است. با افزایش کاربر فعال، رم و هسته را بالا ببرید.
آیا میتوان پیامهای Slack را به Mattermost منتقل کرد؟ Mattermost ابزار Import برای فایلهای export شدهٔ Slack دارد و کانالها، پیامها و فایلهای پیوست را منتقل میکند.
آیا اپلیکیشن موبایل و دسکتاپ دارد؟ بله، Mattermost اپلیکیشن رسمی برای اندروید، iOS، ویندوز، مک و لینوکس دارد که به همان آدرس سروری که نصب کردهاید وصل میشود.




